Từ sau thành công của vắc-xin mRNA ngừa COVID-19, công nghệ mRNA đã nhanh chóng trở thành hướng đi mới đầy tiềm năng trong điều trị ung thư, đặc biệt là trong các liệu pháp cá nhân hóa. Vắc-xin mRNA hiện được xem là liệu pháp điều trị ung thư thứ tư bên cạnh phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, với nhiều kết quả đáng khích lệ trong các thử nghiệm lâm sàng trên toàn cầu.
Cách Vắc-xin mRNA hoạt động
Vắc-xin mRNA điều trị ung thư là loại vắc xin thiết kế cá nhân hóa theo từng bệnh nhân, giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Vắc-xin truyền các phân tử RNA tổng hợp vào các tế bào miễn dịch để mã hóa các “kháng nguyên ung thư mới sinh”, từ đó kích thích phản ứng miễn dịch đặc hiệu nhằm tiêu diệt tế bào ung thư tương ứng.
Với các ưu điểm nổi bật như tính cá nhân hóa cao, tấn công chọn lọc vào tế bào ung thư; hạn chế tổn thương đến mô lành, ít tác dụng phụ; có thể kết hợp với thuốc miễn dịch để tăng hiệu quả điều trị… nên đây được coi là một hướng đi mới đầy triển vọng trong giới y học hiện đại.
– Vắc-xin mRNA đầu tiên tại Việt Nam do AI hỗ trợ
Tháng 3/2025, vắc-xin EVM16 do Công ty Everest Medicines phát triển đã được tiêm cho bệnh nhân đầu tiên tại Bệnh viện Ung bướu Bắc Kinh. Vắc-xin được cá nhân hóa nhờ AI – thuật toán “tính nhanh” giúp phát hiện kháng nguyên mới, tạo vắc-xin mRNA phù hợp với từng bệnh nhân. EVM16 kết hợp với thuốc ứng chế PD-1 cho hiệu quả chống ung thư vượt trội trong tiền lâm sàng.
Các chuyên gia trong ngành phân tích rằng, trong những năm gần đây, việc ứng dụng AI vào nghiên cứu phát triển thuốc mới đã trở thành xu hướng quan trọng. Đặc biệt trong lĩnh vực vắc-xin mRNA, AI đang dần trở thành lực lượng chủ chốt thúc đẩy nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong nghiên cứu, được ngành công nghiệp dược sinh học đánh giá rất cao.
– Liệu pháp phòng tái phát sau phẫu thuật u hắc tố ác tính
Tại Hội nghị thường niên năm 2024 của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), liệu pháp kháng nguyên mới cá nhân hóa mRNA-4157 (V940) kết hợp với Keytruda (pembrolizumab) trong điều trị u hắc tố (melanoma) đã được loại bỏ hoàn toàn. Tính đến tháng 11/2023, dữ liệu cho thấy vắc-xin đã cải thiện đáng kể thời gian sống không tái phát (RFS), giúp giảm 49% nguy cơ tái phát hoặc tử vong.
Dữ liệu 3 năm từ nghiên cứu KEYNOTE-942 cho thấy tỉ lệ sống không tái phát và tỉ lệ sống toàn bộ (OS) khi điều trị kết hợp mRNA-4157 và pembrolizumab có sự cải thiện rõ rệt.
Với những kết quả ấn tượng, liệu pháp này có tiềm năng trở thành vắc-xin điều trị ung thư mRNA đầu tiên được đưa ra thị trường, sớm nhất là vào năm 2025.
Tại Hội nghị thường niên năm 2024 của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), liệu pháp kháng nguyên mới cá nhân hóa mRNA-4157 (V940) kết hợp với Keytruda (pembrolizumab) trong điều trị u hắc tố (melanoma) đã được loại bỏ hoàn toàn. Tính đến tháng 11/2023, dữ liệu cho thấy vắc-xin đã cải thiện đáng kể thời gian sống không tái phát (RFS), giúp giảm 49% nguy cơ tái phát hoặc tử vong.
– Hướng đi mới cho bệnh nhân u hắc tố không phẫu thuật
Tháng 7/2024, BioNTech đã công bố kết quả tích cực từ dữ liệu phân tích sơ bộ của giai đoạn 2 thử nghiệm lâm sàng vắc-xin ung thư mRNA BNT111. Liệu pháp kết hợp BNT111 với thuốc ức chế PD-1 Libtayo (cemiplimab) đã cải thiện đáng kể tỉ lệ đáp ứng toàn phần (ORR) ở bệnh nhân u hắc tố giai đoạn cuối không thể phẫu thuật.
Vắc-xin BNT111 được tiêm qua đường tĩnh mạch, có khả năng mã hóa 4 kháng nguyên liên quan đến u hắc tố. Dữ liệu thử nghiệm cho thấy BNT111 có độ an toàn tốt, các tác dụng phụ thường gặp chỉ ở mức độ nhẹ đến trung bình và thường tự khỏi trong vòng 24 giờ sau điều trị.
– Vắc-xin mRNA ung thư đầu tiên của Trung Quốc được FDA Hoa Kỳ chấp thuận
Tháng 2/2025, vắc-xin mRNA kháng nguyên mới của khối u – LK101 dạng tiêm được phát triển bởi Công ty Likang Life Sciences đã chính thức được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt đơn xin thử nghiệm lâm sàng (hồ sơ IND). Điều này đánh dấu bước tiến đột phá của Trung Quốc trong lĩnh vực liệu pháp miễn dịch ung thư, đồng thời mang lại hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư trên toàn thế giới.
Dữ liệu từ nghiên cứu lâm sàng giai đoạn đầu ở bệnh nhân ung thư gan HCC cho thấy, nhóm được tiêm LK101 kết hợp điều trị đốt u có tỷ lệ tái phát thấp hơn và tỷ lệ sống cao hơn rõ rệt. Đặc biệt, 100% bệnh nhân trong nhóm tiêm vắc-xin đều sống trên 4 năm, khẳng định tiềm năng mạnh mẽ của liệu pháp miễn dịch kết hợp này.
– Vắc-xin cá nhân hóa điều trị ung thư thận giai đoạn cao
Tháng 2/2025, tạp chí Nature công bố nghiên cứu cho thấy vắc-xin ung thư cá nhân hóa PCV nhắm đích kháng nguyên mới đã giúp 9 bệnh nhân ung thư thận RCC giai đoạn III/IV không tái phát sau hơn 3 năm phẫu thuật, độ an toàn cao và không có độc tính liều giới hạn.
PCV cho thấy khả năng kích hoạt miễn dịch mạnh, nhắm trúng đột biến ung thư, mở ra triển vọng điều trị bổ trợ hiệu quả cho RCC.
Vắc-xin mRNA mang lại hiệu quả rõ rệt trên nhiều loại ung thư
Tạp chí Nature Medicine mới đây công bố kết quả giai đoạn 1 của cevumeran (BNT122) – vắc-xin mRNA cá nhân hóa kết hợp atezolizumab và hóa trị trên 213 bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, gồm melanoma, thận, phổi, trực tràng… giúp đạt tỷ lệ đáp ứng khách quan từ 10-33% tùy loại ung thư.
Ở bệnh nhân ung thư tuyến tụy sau phẫu thuật, cevumeran kích hoạt tế bào T đặc hiệu kháng nguyên mới ở 50% người tham gia, giúp kéo dài rõ rệt thời gian sống không tái phát so với nhóm không có đáp ứng miễn dịch.
Các ca lâm sàng tiêu biểu:
Vắc-xin mRNA hiện phù hợp với:
Vắc-xin mRNA ung thư
Với khả năng kích hoạt miễn dịch chính xác và ít tác dụng phụ, vắc-xin mRNA cá nhân hóa đang thay đổi cục diện trong điều trị ung thư hiện đại. Không chỉ giúp điều trị hiệu quả hơn, mRNA còn mở ra khả năng kéo dài thời gian sống và giảm nguy cơ tái phát cho bệnh nhân.
Trong thời gian tới, khi các loại vắc-xin như mRNA-4157, BNT111, LK101 được cấp phép chính thức, người bệnh sẽ có thêm nhiều lựa chọn điều trị an toàn – hiệu quả – cá nhân hóa.
Từ sau thành công của vắc-xin mRNA ngừa COVID-19, công nghệ mRNA đã nhanh chóng trở thành hướng đi mới đầy tiềm năng trong điều trị ung thư, đặc biệt là trong các liệu pháp cá nhân hóa. Vắc-xin mRNA hiện được xem là liệu pháp điều trị ung thư thứ tư bên cạnh phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, với nhiều kết quả đáng khích lệ trong các thử nghiệm lâm sàng trên toàn cầu.
Cách Vắc-xin mRNA hoạt động
Vắc-xin mRNA điều trị ung thư là loại vắc xin thiết kế cá nhân hóa theo từng bệnh nhân, giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Vắc-xin truyền các phân tử RNA tổng hợp vào các tế bào miễn dịch để mã hóa các “kháng nguyên ung thư mới sinh”, từ đó kích thích phản ứng miễn dịch đặc hiệu nhằm tiêu diệt tế bào ung thư tương ứng.
Với các ưu điểm nổi bật như tính cá nhân hóa cao, tấn công chọn lọc vào tế bào ung thư; hạn chế tổn thương đến mô lành, ít tác dụng phụ; có thể kết hợp với thuốc miễn dịch để tăng hiệu quả điều trị… nên đây được coi là một hướng đi mới đầy triển vọng trong giới y học hiện đại.
– Vắc-xin mRNA đầu tiên tại Việt Nam do AI hỗ trợ
Tháng 3/2025, vắc-xin EVM16 do Công ty Everest Medicines phát triển đã được tiêm cho bệnh nhân đầu tiên tại Bệnh viện Ung bướu Bắc Kinh. Vắc-xin được cá nhân hóa nhờ AI – thuật toán “tính nhanh” giúp phát hiện kháng nguyên mới, tạo vắc-xin mRNA phù hợp với từng bệnh nhân. EVM16 kết hợp với thuốc ứng chế PD-1 cho hiệu quả chống ung thư vượt trội trong tiền lâm sàng.
Các chuyên gia trong ngành phân tích rằng, trong những năm gần đây, việc ứng dụng AI vào nghiên cứu phát triển thuốc mới đã trở thành xu hướng quan trọng. Đặc biệt trong lĩnh vực vắc-xin mRNA, AI đang dần trở thành lực lượng chủ chốt thúc đẩy nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong nghiên cứu, được ngành công nghiệp dược sinh học đánh giá rất cao.
– Liệu pháp phòng tái phát sau phẫu thuật u hắc tố ác tính
Tại Hội nghị thường niên năm 2024 của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), liệu pháp kháng nguyên mới cá nhân hóa mRNA-4157 (V940) kết hợp với Keytruda (pembrolizumab) trong điều trị u hắc tố (melanoma) đã được loại bỏ hoàn toàn. Tính đến tháng 11/2023, dữ liệu cho thấy vắc-xin đã cải thiện đáng kể thời gian sống không tái phát (RFS), giúp giảm 49% nguy cơ tái phát hoặc tử vong.
Dữ liệu 3 năm từ nghiên cứu KEYNOTE-942 cho thấy tỉ lệ sống không tái phát và tỉ lệ sống toàn bộ (OS) khi điều trị kết hợp mRNA-4157 và pembrolizumab có sự cải thiện rõ rệt.
Với những kết quả ấn tượng, liệu pháp này có tiềm năng trở thành vắc-xin điều trị ung thư mRNA đầu tiên được đưa ra thị trường, sớm nhất là vào năm 2025.
Tại Hội nghị thường niên năm 2024 của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), liệu pháp kháng nguyên mới cá nhân hóa mRNA-4157 (V940) kết hợp với Keytruda (pembrolizumab) trong điều trị u hắc tố (melanoma) đã được loại bỏ hoàn toàn. Tính đến tháng 11/2023, dữ liệu cho thấy vắc-xin đã cải thiện đáng kể thời gian sống không tái phát (RFS), giúp giảm 49% nguy cơ tái phát hoặc tử vong.
– Hướng đi mới cho bệnh nhân u hắc tố không phẫu thuật
Tháng 7/2024, BioNTech đã công bố kết quả tích cực từ dữ liệu phân tích sơ bộ của giai đoạn 2 thử nghiệm lâm sàng vắc-xin ung thư mRNA BNT111. Liệu pháp kết hợp BNT111 với thuốc ức chế PD-1 Libtayo (cemiplimab) đã cải thiện đáng kể tỉ lệ đáp ứng toàn phần (ORR) ở bệnh nhân u hắc tố giai đoạn cuối không thể phẫu thuật.
Vắc-xin BNT111 được tiêm qua đường tĩnh mạch, có khả năng mã hóa 4 kháng nguyên liên quan đến u hắc tố. Dữ liệu thử nghiệm cho thấy BNT111 có độ an toàn tốt, các tác dụng phụ thường gặp chỉ ở mức độ nhẹ đến trung bình và thường tự khỏi trong vòng 24 giờ sau điều trị.
– Vắc-xin mRNA ung thư đầu tiên của Trung Quốc được FDA Hoa Kỳ chấp thuận
Tháng 2/2025, vắc-xin mRNA kháng nguyên mới của khối u – LK101 dạng tiêm được phát triển bởi Công ty Likang Life Sciences đã chính thức được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt đơn xin thử nghiệm lâm sàng (hồ sơ IND). Điều này đánh dấu bước tiến đột phá của Trung Quốc trong lĩnh vực liệu pháp miễn dịch ung thư, đồng thời mang lại hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư trên toàn thế giới.
Dữ liệu từ nghiên cứu lâm sàng giai đoạn đầu ở bệnh nhân ung thư gan HCC cho thấy, nhóm được tiêm LK101 kết hợp điều trị đốt u có tỷ lệ tái phát thấp hơn và tỷ lệ sống cao hơn rõ rệt. Đặc biệt, 100% bệnh nhân trong nhóm tiêm vắc-xin đều sống trên 4 năm, khẳng định tiềm năng mạnh mẽ của liệu pháp miễn dịch kết hợp này.
– Vắc-xin cá nhân hóa điều trị ung thư thận giai đoạn cao
Tháng 2/2025, tạp chí Nature công bố nghiên cứu cho thấy vắc-xin ung thư cá nhân hóa PCV nhắm đích kháng nguyên mới đã giúp 9 bệnh nhân ung thư thận RCC giai đoạn III/IV không tái phát sau hơn 3 năm phẫu thuật, độ an toàn cao và không có độc tính liều giới hạn.
PCV cho thấy khả năng kích hoạt miễn dịch mạnh, nhắm trúng đột biến ung thư, mở ra triển vọng điều trị bổ trợ hiệu quả cho RCC.
– Vắc-xin mRNA mang lại hiệu quả rõ rệt trên nhiều loại ung thư
Tạp chí Nature Medicine mới đây công bố kết quả giai đoạn 1 của cevumeran (BNT122) – vắc-xin mRNA cá nhân hóa kết hợp atezolizumab và hóa trị trên 213 bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, gồm melanoma, thận, phổi, trực tràng… giúp đạt tỷ lệ đáp ứng khách quan từ 10-33% tùy loại ung thư.
Ở bệnh nhân ung thư tuyến tụy sau phẫu thuật, cevumeran kích hoạt tế bào T đặc hiệu kháng nguyên mới ở 50% người tham gia, giúp kéo dài rõ rệt thời gian sống không tái phát so với nhóm không có đáp ứng miễn dịch.
Các ca lâm sàng tiêu biểu:
Vắc-xin mRNA hiện phù hợp với:
Vắc-xin mRNA ung thư
Với khả năng kích hoạt miễn dịch chính xác và ít tác dụng phụ, vắc-xin mRNA cá nhân hóa đang thay đổi cục diện trong điều trị ung thư hiện đại. Không chỉ giúp điều trị hiệu quả hơn, mRNA còn mở ra khả năng kéo dài thời gian sống và giảm nguy cơ tái phát cho bệnh nhân.
Trong thời gian tới, khi các loại vắc-xin như mRNA-4157, BNT111, LK101 được cấp phép chính thức, người bệnh sẽ có thêm nhiều lựa chọn điều trị an toàn – hiệu quả – cá nhân hóa.
To provide the best experiences, we and our partners use technologies like cookies to store and/or access device information. Consenting to these technologies will allow us and our partners to process personal data such as browsing behavior or unique IDs on this site and show (non-) personalized ads. Not consenting or withdrawing consent, may adversely affect certain features and functions.
Click below to consent to the above or make granular choices. Your choices will be applied to this site only. You can change your settings at any time, including withdrawing your consent, by using the toggles on the Cookie Policy, or by clicking on the manage consent button at the bottom of the screen.
Đăng ký ngay để tiếp tục đọc và truy cập kho lưu trữ đầy đủ.
